معرفی انواع پروفیل فلزی در بازار + کاربردها

شناخت انواع پروفیل فلزی نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت برای هر مهندس، پیمانکار، طراح صنعتی و حتی خریدار مصالح ساختمانی محسوب می‌شود. در پروژه‌های ساختمانی و صنعتی که مقاومت، زیبایی و دوام حرف اول را می‌زند، نمی‌توان بر اساس حدس و گمان یا صرفا قیمت، تصمیم گرفت. بلکه باید شکل هندسی، مشخصات فنی و مکانیکی انواع پروفیل را به خوبی درک کرد تا بتوان مناسب‌ترین مقطع را برای تحمل بارهای وارده، بهینه‌سازی وزن سازه و دستیابی به بالاترین سطح ایمنی و کارایی انتخاب نمود.

انواع پروفیل صنعتی و ساختمانی

یکی از روش‌های دسته‌بندی انواع پروفیل، تقسیم کردن آن‌ها به دو دسته صنعتی و ساختمانی است. پروفیل‌‌های ساختمانی شامل قوطی‌های سبک‌تر و پروفیل‌ درب و پنجره هستند که برای کاربردهای عمومی طراحی شده‌اند و بیشتر بر اقتصادی بودن و سهولت نصب تمرکز دارند. در مقابل، پروفیل‌های صنعتی، دارای ضخامت‌های بالا و ابعاد بزرگ‌تر هستند و هدف اصلی آن‌ها تحمل بار و تنش‌های مکانیکی شدید در پروژه‌های زیربنایی، ساخت سوله‌های بزرگ، پل‌سازی و ساخت ماشین‌آلات سنگین است. پیگیری قیمت روز پروفیل صنعتی یک فاکتور کلیدی و حیاتی در مدیریت و بودجه‌ریزی پروژه‌های بزرگ صنعتی و عمرانی محسوب می‌شود.

پروفیل آهنی

وقتی در بازار ساخت‌وساز صحبت از پروفیل آهنی می‌شود، منظور مقاطعی است که از ورق سیاه فولادی یا همان ورق گرم و یا شمش‌های فولادی تولید می‌شوند. پروفیل‌ آهنی شامل قوطی‌های معمولی، نبشی، ناودانی و تیرآهن و پروفیل زد می‌شود که از پوشش محافظ در برابر خوردگی برخوردار نیستند؛ اما به دلیل استحکام بالا، شکل‌پذیری عالی و قیمت مناسب، به یکی از پرکاربردترین مصالح ساختمانی تبدیل شده‌اند. این پروفیل‌ها به راحتی می‌توانند بارهای سنگین را تحمل کنند و در عین حال به اشکال مختلف خم و برش داده شده یا جوشکاری شوند. مقرون‌به‌صرفه بودن پروفیل‌های آهنی نسبت به سایر مصالح فلزی، آن‌ها را به گزینه‌ای جذاب برای سازندگان تبدیل کرده است.

انواع پروفیل آهن

پروفیل‌های آهنی با دو روش اصلی نورد گرم و نورد سرد تولید می‌شوند. این دو روش تولید، همراه با تنوع در شکل باز یا بسته مقاطع، طیف گسترده‌ای از انواع پروفیل ساختمانی و صنعتی را برای مصارف گوناگون به وجود آورده‌اند که در ادامه به معرفی برخی از آن‌ها می‌پردازیم:

• نبشی: نبشی آهنی به شکل حرف L انگلیسی تولید شده و معمولا برای اتصال قطعات فلزی و تقویت گوشه‌ها استفاده می‌شود.
• ناودانی: پروفیل آهن ناودانی شکلی U مانند دارد و برای تحمل بارهای خمشی و ایجاد دهانه در سقف‌ها و کف‌ها به کار برده می‌شود.
• سپری: پروفیل سپری به شکل حرف T انگلیسی است و برای تقویت تیرها و ستون‌ها و همچنین ساخت سقف‌‌ها کاربرد دارد.
• تیرآهن: این پروفیل پرکاربرد به حرف H یا I انگلیسی شباهت دارد و برای تحمل بارهای فشاری و خمشی در سازه‌های فولادی به کار گرفته می‌شود.
• قوطی: قوطی پروفیل شکلی مربع یا مستطیل دارد و برای ساخت ستون‌ها، قاب‌ها و سازه‌های فضایی استفاده می‌شود.
• لوله: لوله آهنی، به شکل استوانه‌ای توخالی است و برای ساخت سازه‌های سبک یا ایجاد داربست به کار می‌رود.

انواع پروفیل گالوانیزه

پروفیل‌های گالوانیزه دسته‌ای از محصولات فولادی هستند که با روکشی از فلز روی پوشش‌دهی شده‌اند. این پوشش روی، مقاومت پروفیل را در برابر زنگ‌زدگی و خوردگی به شدت افزایش می‌دهد و باعث می‌شود این نوع پروفیل‌ها در محیط‌های مرطوب و شرایط آب و هوایی مختلف، عمر مفید بیشتری نسبت به پروفیل آهن داشته باشند. پروفیل‌های گالوانیزه در صنایع مختلفی از جمله ساختمان‌سازی، خودروسازی و کشاورزی به طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرند. از جمله مزایای این محصولات می‌توان به مقاومت بالا در برابر سایش، انعطاف‌پذیری و قابلیت جوشکاری مناسب اشاره کرد. در ادامه به معرفی برخی از مشهورترین انواع پروفیل گالوانیزه خواهیم پرداخت:

• پروفیل C: مقطع استاد به شکل حرف C است و این محصول به عنوان ستون اصلی سازه کناف استفاده می‌شود.
• پروفیل U: رانر به شکل حرف U است  و در دیوارهای خشک به عنوان راهنما برای نصب پنل‌های گچی استفاده می‌شود.
• پروفیل F: این پروفیل‌ به شکل حرف F است و به عنوان تیرچه‌های فرعی در سقف‌های کاذب کاربرد دارد.
• پروفیل L: نبشی به شکل حرف L است و برای اتصال پروفیل‌های دیگر و ایجاد گوشه‌ها و زوایای مختلف در سازه کناف استفاده می‌شود.
• آبرو: پروفیل آبرو عضوی از مقاطع فلزی است که برای هدایت آب باران از روی سقف به سمت ناودان‌ها استفاده می‌شود. این پروفیل‌ها را معمولاً از جنس گالوانیزه می‌سازند تا در برابر رطوبت و زنگ زدگی مقاوم باشند. قیمت پروفیل آبرو به نرخ روز ورق و تعداد خم‌ها در نقشه‌ی این محصول وابسته است.

روش تولید پروفیل گالوانیزه

برای تولید پروفیل گالوانیزه دو متد اصلی وجود دارد:

1. گالوانیزاسیون پس از تولید: در این روش ابتدا پروفیل از ورق‌های فولادی معمولی و بدون پوشش ساخته می‌شود و سپس قطعه تولید شده به طور کامل در وان حاوی روی مذاب فرو می‌رود. در این فرایند، سطح پروفیل با لایه‌ای از روی پوشانده شده و در برابر زنگ‌زدگی محافظت می‌گردد.
2.استفاده از ورق گالوانیزه:ماده اولیه تولید پروفیل در این روش ورق گالوانیزه است. و پروفیل فولادی با انجام عملیات نورد روی ورق ساخته می‌شود. به این ترتیب، محصول نهایی از ابتدا دارای پوشش محافظ روی می‌شود.

پروفیل آلومینیوم

پروفیل آلومینیومی عمدتا از حرارت دادن شمش آلومینیوم تولید می‌شود؛ به این صورت که شمش‌های آلومینیومی را با حرارت به حالت نیمه جامد درمی‌آورند و سپس در قالب‌های استاندارد ریخته و به انواع پروفیل ساختمانی تبدیل می‌کنند. پروفیل آلومینیومی به دلیل وزن سبک، مقاومت در برابر خوردگی، شکل‌پذیری بالا و هدایت حرارتی خوب، در صنایع مختلفی از جمله ساختمان‌سازی، صنایع خودرویی و بسته‌بندی کاربرد گسترده‌ای یافته‌ است. محصولات آلومینیومی کاملا قابل بازیافت هستند.

انواع پروفیل آلومینیومی

پروفیل‌های آلومینیومی انواع بسیار متنوعی دارند که هر کدام با توجه به شکل ظاهری، ابعاد و کاربردشان نامگذاری می‌شوند. مقاطع آلومینومی معمولا بر اساس کاربرد خود دسته‌بندی می‌شوند؛ در ادامه برخی از رایج‌ترین انواع این پروفیل‌ها را معرفی می‌کنیم:

• پروفیل آلومینیومی درب و پنجره: این پروفیل‌ها برای ساخت درب و پنجره‌های آلومینیومی استفاده می‌شوند و دارای عایق حرارتی هستند تا از هدر رفتن انرژی جلوگیری کنند.
• پروفیل آلومینیومی صنعتی: این پروفیل‌ها در صنایع مختلفی مانند خودروسازی، هوافضا و ساخت ماشین‌آلات استفاده می‌شوند و دارای مقاومت بالا و دقت ابعادی زیادی هستند.

پروفیل استیل

پروفیل استیل یا فولاد ضدزنگ، آلیاژی از آهن، کربن و حداقل ۱۰.۵ درصد کروم است که به دلیل مقاومت بسیار بالا در برابر خوردگی و زنگ‌زدگی، استحکام فوق‌العاده و ظاهر براق و زیبا، در صنایع مختلفی کاربرد گسترده‌ای دارد. وجود کروم در ساختار استیل، لایه محافظی در سطح آن ایجاد می‌کند که از فلز در برابر عوامل خورنده محافظت کرده و طول عمر آن را به شدت افزایش می‌دهد. پروفیل‌های استیل در اشکال و اندازه‌های مختلفی تولید می‌شوند و در ساخت سازه‌های فلزی، صنایع غذایی، پزشکی، شیمیایی و خودرو سازی مورد استفاده قرار می‌گیرند. از نظر شکل و ابعاد، می‌توان همه مقاطع معرفی شده در بالا را از جنس استیل نیز تولید کرد.

جدول مقایسه انواع پروفیل فلزی

ویژگی	پروفیل آلومینیوم	پروفیل استیل	پروفیل گالوانیزه	پروفیل آهن
جنس	آلومینیوم خالص یا آلیاژ آلومینیوم	آلیاژ آهن، کربن و کروم	آهن با روکش روی	آهن خالص
مقاومت در برابر خوردگی	بسیار خوب	بسیار خوب	خوب	کم
استحکام	متوسط	بسیار بالا	بالا	بالا
وزن	بسیار سبک	سنگین‌تر از آلومینیوم	سنگین‌تر از آلومینیوم	سنگین‌ترین
انعطاف‌پذیری	بسیار خوب	خوب	متوسط	متوسط
هدایت حرارتی	بسیار بالا	پایین	متوسط	بالا
قیمت	بالا	بالا	متوسط	پایین
ظاهر	نقره‌ای مات	براق، مقاوم در برابر زنگ‌زدگی	نقره‌ای براق	تیره، مستعد زنگ‌زدگی
کاربردها	صنایع هوافضا، خودرو، ساخت و ساز سبک، دکوراسیون	صنایع شیمیایی، غذایی، پزشکی، ساخت و ساز صنعتی	ساخت و ساز، صنایع کشاورزی، دکوراسیون	ساخت و ساز سنگین، صنایع ساختمانی

مقایسه انواع پروفیل فلزی

قیمت پروفیل از مهم‌ترین عوامل در تصمیم‌گیری برای خرید است که به فاکتورهای متعددی وابستگی دارد. شناخت این عوامل می‌تواند به خریداران کمک کند تا محصولی متناسب با نیاز و بودجه خود انتخاب کنند. در ادامه، به بررسی جامع‌تر این عوامل می‌پردازیم.

1. نوع فلز:
   جنس پروفیل (آهن، گالوانیزه، استیل، آلومینیوم) تاثیر مستقیمی بر قیمت آن دارد. به‌عنوان مثال، پروفیل‌های استیل و آلومینیوم به دلیل ویژگی‌های خاص خود، معمولا گران‌تر از پروفیل‌های آهنی هستند.
2. ابعاد و ضخامت:
   هرچه ضخامت و ابعاد پروفیل بیشتر باشد، به دلیل مصرف بیشتر مواد اولیه، قیمت آن نیز افزایش پیدا می‌کند.
3. فرآیند تولید:
   نوع فرآیند تولید مانند استفاده از تکنولوژی نورد سرد یا گرم و استفاده از پوشش‌هایی مثل گالوانیزه، در قیمت نهایی تولیدات تاثیرگذار هستند. فرآیندهای پیچیده‌تر معمولا منجر به افزایش قیمت محصول می‌شوند.
4. نوسانات بازار فلزات:
   قیمت تمام شده‌ی پروفیل مستقیما به قیمت مواد اولیه مانند فولاد و آلومینیوم در بازار جهانی و داخلی بستگی دارد. عواملی مانند نرخ ارز، هزینه‌های حمل‌ونقل و تعرفه‌های گمرکی نیز می‌توانند به سهم خود بر قیمت‌ها تاثیرگذار باشند.
5. هزینه‌های جانبی:
   هزینه‌های مربوط به حمل‌ونقل، بسته‌بندی و خدمات پس از فروش نیز باید در محاسبه قیمت نهایی محصولات فلزی در نظر گرفته شود.